Bashkimi Evropian ka ndërhyrë me një qëndrim zyrtar pasi u bë e ditur se ish-komandanti i forcave serbe të Bosnjës, Ratko Mlladiqi, do të varroset me ceremoni shtetërore — një vendim që ka shkaktuar indinjatë të gjerë ndërkombëtare. Mlladiqi, i dënuar me burgim të përjetshëm nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë, mbaroi jetën duke vuajtur dënimin për gjenocid në Srebrenicë, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
Brukseli: Vlerat evropiane dhe gjenocidin s'mund t'i shuajë asnjë ceremoni
Zëdhënësi i Shërbimit Evropian për Veprim të Jashtëm ka bërë publike një deklaratë në të cilën BE-ja shpreh solidaritet të plotë me viktimat, të mbijetuarit dhe familjet e tyre — të gjithë ata që humbën të dashurit gjatë konflikteve të armatosura të viteve '90 në Ballkanin Perëndimor. Deklarata i cilëson ato luftëra si "ndër momentet më të errëta të historisë evropiane të kohëve të fundit". "Qëndrojmë në solidaritet me të gjitha viktimat, të mbijetuarit dhe familjet e tyre që vuajtën nga krimet e luftës në territoret e ish-Jugosllavisë", thuhet në deklaratën e Brukselit.
BE-ja ka nënvizuar faktin se Mlladiqi ndërroi jetë ndërsa po vuante dënimin e tij — pra jo si hero, por si kriminel i dënuar nga drejtësia ndërkombëtare. Ky kujtim, thekson Brukseli, nuk mund dhe nuk duhet të shlyhet me asnjë ceremoni zyrtare shtetërore.
Paralajmërim i drejtpërdrejtë edhe për vendet kandidate
Pjesa më e fortë e reagimit evropian vjen si paralajmërim i qartë ndaj vendeve që aspirojnë anëtarësimin në BE: "Çdo glorifikim i kriminelëve të luftës, çdo mohim i gjenocidit dhe çdo revizionizëm historik bien ndesh me vlerat themelore evropiane dhe nuk kanë vend as në Bashkimin Evropian, as në vendet që synojnë t'i bashkohen atij". Ky mesazh i drejtohet hapur Serbisë, vend kandidat për në BE, autoritetet e së cilës po lejojnë organizimin e varrimit me nderime shtetërore.
Për shqiptarët e Kosovës dhe të Bosnjës, emri i Mlladiqit mbart plagë të thella: ai ishte arkitekti i rrethimit të Sarajevës dhe i masakrës së Srebrenicës, ku u vranë mbi 8.000 burra dhe djem myslimanë boshnjakë në korrik të vitit 1995 — masakra e njohur zyrtarisht si gjenocid nga gjykatat ndërkombëtare. Çdo nderim i tij shihet nga viktimat si fyerje e dyfishtë ndaj kujtesës së të vrarëve.
BE-ja ka ripohuar gjithashtu angazhimin e saj për të mbështetur vendet e Ballkanit Perëndimor në procesin e pajtimit të ndërsjellë, të stabilitetit rajonal dhe të zgjidhjes përfundimtare të mosmarrëveshjeve dypalëshe që burojnë nga trashëgimia e luftërave. Pajtimi, sipas Brukselit, është kusht i pazëvendësueshëm për integrimin evropian — dhe ai nuk mund të ndërtohet mbi glorifikimin e atyre që gjykata ndërkombëtare i ka shpallur fajtorë për krimet më të rënda të njohura nga e drejta ndërkombëtare.
BurimiGazeta Expres
