Sekuestrimi nga Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) i pasurive të paluajtshme me vlerë rreth 150 milionë euro, të dyshuara si produkt i tregtimit të drogës, ka rihapur me forcë një debat që shqetëson prej vitesh ekonomistët dhe analistët shqiptarë: sa e varur është ekonomia kombëtare nga kapitali me burim të paligjshëm dhe çfarë do të ndodhë kur ky kapital të tërhiqet nga qarkullimi?
Ekspertët ekonomikë vlerësojnë se Shqipëria do të kalojë një periudhë tranzicioni me vështirësi të dukshme. Parashikimet flasin për të paktën dy vite me presion në disa sektorë të ekonomisë — kryesisht ndërtimi dhe pasuria e paluajtshme, që janë identifikuar historikisht si kanale kryesore të pastrimit të parave. Tregjet e pronave, veçanërisht në zonat bregdetare dhe kryeqytetin, mund të përjetojnë rënie të çmimeve dhe ngadalësim të transaksioneve.
Sektorët më të prekur dhe rreziqet afatshkurtra
Ndërtimi është hallka më e ekspozuar ndaj procesit të dekriminalizimit. Një pjesë e konsiderueshme e investimeve në këtë sektor ka ardhur nga burime të paverifikuara, duke krijuar një flluskë artificiale çmimesh dhe aktiviteti. Me largimin gradual të kapitalit të paligjshëm, sektori pritet të tkurret dhe të rivendosë nivele më reale të aktivitetit. Kjo mund të sjellë pasoja të ndjeshme edhe për punësimin në ndërtim, si dhe për furnitorët dhe shërbimet e lidhura me të.
Sektori tregtar dhe ai i shërbimeve, ku pastrimi i parave realizohet shpesh nëpërmjet bizneseve me xhiro të fryra artificialisht, është gjithashtu në radar të analistëve. Mbyllja ose tkurrja e subjekteve të tilla do të shfaqë "zbrazëtira" në statistikat e GDP-së dhe të të ardhurave fiskale, të cilat duhet të kompensohen me investime të ligjshme.
Stabilizim dhe përfitime të qëndrueshme pas pesë vitesh
Pavarësisht kostove afatshkurtra, panorama afatmesme dhe afatgjatë paraqitet optimiste. Brenda pesë deri shtatë viteve, ekspertët parashikojnë një stabilizim gradual të ekonomisë mbi baza të shëndosha, me efekte pozitive të matshme. Eksportet dhe prodhimi vendor pritet të fitojnë hapësirë dhe konkurrueshmëri, pasi do të operojnë në kushte tregu më të drejta — pa konkurrencën e pandershme të bizneseve të financuara me para të paligjshme.
Për Shqipërinë, dekriminalizimi i ekonomisë nuk është vetëm çështje e drejtësisë — është parakusht i integrimit evropian. Bashkimi Evropian ka bërë të qartë se progresi në negociatat e anëtarësimit lidhet drejtpërdrejt me kapacitetin e shtetit shqiptar për të luftuar pastrimin e parave dhe krimin e organizuar ekonomik. Çdo euro e sekuestruar nga SPAK është njëkohësisht hap drejt Brukselit dhe drejt një ekonomie më të shëndetshme për çdo qytetar shqiptar.
Sfidat e tranzicionit janë reale dhe nuk duhet minimizuar, por drejtimi është i qartë: një ekonomi e liruar nga kapitali kriminal është ekonomia e vetme që mund të garantojë rritje të qëndrueshme, vende pune të dinjitetshme dhe prosperitet të vërtetë për Shqipërinë.
BurimiMonitor
