Tre ligjvënës të lartë amerikanë ngritën zërin para funeralit të kriminelit të luftës Ratko Mladiq, duke paralajmëruar hapur Serbinë dhe Republikën Srpska që të mos e portretizojnë atë si hero kombëtar. Senatorja Jeanne Shaheen — demokratja me pozitën më të lartë në Komitetin e Senatit për Marrëdhënie me Jashtë — senatori Chuck Grassley, kryetar i Komitetit të Senatit për Gjyqësorin, si dhe kongresmeni Keith Self, kryetar i Nënkomitetit për Çështjet Evropiane në Dhomën e Përfaqësuesve, nxorën një deklaratë të përbashkët ku e cilësuan Mladiqin si "kriminel lufte dhe arkitekt të gjenocidit të Srebrenicës".
Kujtime të viktimave nuk mund të përdhosen
Në deklaratën e tyre, ligjvënësit amerikanë rikujtuan se gjatë luftës në Bosnje, forcat nën komandën e Mladiqit vranë mbi 8.000 burra dhe djem boshnjakë në Srebrenicë — masakër e njohur ndërkombëtarisht si gjenocid. Ata theksuan gjithashtu përgjegjësinë e tij për rrethimin pothuajse katërvjeçar të Sarajevës, njërin ndër rrethimet më të gjata në historinë bashkëkohore, duke e cilësuar këtë si "një ndër krimet më çnjerëzore të kryera në tokën evropiane që nga Lufta e Dytë Botërore".
Sipas tyre, çdo akt zyrtar që do ta nderonte vdekjen e Mladiqit do të ishte "përdhosje e kujtimit të viktimave dhe fyerje e rajonit që ende jeton me plagët e fushatës së spastrimit etnik". Ligjvënësit shprehën shqetësim të thellë pasi Serbia njoftoi se Mladiqi do të varrosej me nderimet shtetërore e ushtarake, ndërkohë që lideri i Republikës Srpska, Milorad Dodik, e quajti atë "luftëtar serb i lirisë" — titull ky që shkaktoi indinjatë të gjerë ndërkombëtare.
Sprovë për rrugën evropiane të Serbisë
Të tre ligjvënësit i bënë thirrje qeverisë serbe dhe autoriteteve të Republikës Srpska të heqin dorë nga çdo lidhje me ceremonitë e planifikuara të varrosjes dhe të sigurojnë që asnjë deklaratë apo veprim zyrtar të mos e paraqesë Mladiqin ndryshe nga çfarë është: i dënuar ndërkombëtarisht si arkitekt gjenocidi.
"Ditët në vijim do të jenë një provë e vullnetit të Serbisë dhe Republikës Srpska për t'u shkëputur nga e kaluara dhe për të hapur rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian dhe integrimit euroatlantik, ose për të lejuar që kjo e kaluar t'u bllokojë sërish perspektivën qytetarëve të tyre", shkruan deklarata e tre ligjvënësve.
Reagimi amerikan vjen në një moment të ndjeshëm politik: funerali i Mladiqit u mbajt të hënën dhe tërhoqi vëmendjen e komunitetit ndërkombëtar, i cili monitoron nga afër qëndrimin e Beogradit dhe Banja Llukës ndaj trashëgimisë së krimeve të luftës në Ballkan. Për Kosovën dhe shqiptarët e rajonit, të cilët gjithashtu vuajtën nga politikat serbe të viteve '90, ky debat rikujton se llogaridhënia për krimet e luftës mbetet gur themeli i çdo pajtimi të vërtetë në Ballkan.
BurimiGazeta Expres
