Bashkimi Europian ka dërguar një sinjal të fortë e të qartë në drejtim të Beogradit: obligimet që Serbia ka marrë përsipër në kuadër të dialogut me Kosovën nuk mund të anashkalohen, të shtyhen apo të rinegociohen. Ky qëndrim u artikulua rishtazi nga zyrtarë të lartë të BE-së, duke nënvizuar se normalizimi i raporteve mes dy vendeve mbetet gur themeli i procesit të integrimit europian të Serbisë.
Brukseli nuk lëshon pe mbi dialogun
Mesazhi i Brukselit vjen në një moment kur Beogradi vazhdon të tregojë rezistencë ndaj zbatimit të marrëveshjeve të arritura me ndërmjetësim europian, duke përfshirë Marrëveshjen e Ohrit të vitit 2023. BE-ja ka sqaruar se çdo hap përpara në rrugën e anëtarësimit të Serbisë lidhet drejtpërdrejt me progresin konkret dhe të matshëm në dialogun me Prishtinën. Pika kyçe mbetet njohja de facto e Kosovës dhe krijimi i Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe, por sipas kushteve që nuk cënojnë sovranitetin e Kosovës.
Zyrtarët europianë kanë theksuar se ndryshimet e mundshme në skenën politike rajonale apo deklaratat e Beogradit për prioritete të tjera nuk ndryshojnë aspak kornizën e detyrimeve ekzistuese. Dialogu nuk është opsional — është i detyrueshëm si pjesë e kushtëzimit europian.
Kosova dhe qëndrimi i Prishtinës
Prishtina e ka mirëpritur vazhdimisht këtë qëndrim të BE-së, duke vlerësuar se presioni europian ndaj Serbisë është mjeti më efektiv për të siguruar zbatimin e marrëveshjeve të nënshkruara. Qeveria e Kosovës ka kërkuar prej kohësh që BE-ja të jetë më e vendosur në zbatimin e mekanizmave të kushtëzimit ndaj Beogradit, sidomos kur bëhet fjalë për formacionet paraushtarake serbe në veri të Kosovës dhe financimin e strukturave paralele.
Kosova, e njohur nga mbi 100 shtete anëtare të OKB-së dhe nga shumica dërrmuese e vendeve të BE-së, ka treguar gatishmëri për dialog, por në kushte të barazisë dhe respektimit të plotë të sovranitetit të saj. Çdo marrëveshje, sipas Prishtinës, duhet të jetë e zbatueshme dhe jo thjesht e shkruar në letër.
Qëndrimi i fundit i BE-së vjen ndërsa rajoni ballkanik po kalon një periudhë të ndjeshme, me zgjedhje të planifikuara në disa vende dhe me ndryshime gjeopolitike që mund të ndikojnë në dinamikat e integrimit europian. Megjithatë, Brukseli ka dëshiruar të dërgojë mesazhin se dialogu Beograd–Prishtinë nuk do të jetë kurrsesi viktimë e konjukturave politike — ai mbetet kusht i panegociueshëm për çdo të ardhme europiane të Serbisë.
BurimiKoha
