Presidenti amerikan Donald Trump ka refuzuar publikisht propozimin e Iranit për një marrëveshje diplomatike me Shtetet e Bashkuara, duke e cilësuar ofertën iraniane si të papranueshme. Propozimi, i përcjellë nëpërmjet ndërmjetësve kataras në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork, parashikonte rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe ndaljen e luftimeve në rajon brenda shtatë ditësh.
Duke folur para gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë, Trump sqaroi arsyet e refuzimit, duke theksuar se Irani është i detyruar të negociojë për shkak të presionit të madh ekonomik që po ndjen. "E refuzoj propozimin e tyre. E kam refuzuar marrëveshjen e tyre. Ata duan ta hapin menjëherë Ngushticën e Hormuzit, sepse po humbin shumë. Ne po fitojmë në mënyrë të jashtëzakonshme", deklaroi ai. Trump pretendoi gjithashtu se Shtetet e Bashkuara ushtrojnë kontroll mbi këtë ngushticë strategjike.
Çfarë kishte propozuar Teherani
Detajet e ofertës iraniane u bënë publike të premten nga ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi. Sipas tij, Teherani ishte i gatshëm të pezullonte luftimet në të gjitha frontet aktive, përfshirë Libanin, dhe të mundësonte rikthimin e lundrimit të lirë nëpër ngushticën e Hormuzit. Në këmbim, Irani kërkonte heqjen e bllokadës ndaj porteve iraniane, zhbllokimin e fondeve të ngrira dhe pezullimin e sanksioneve ndaj eksporteve të naftës. Araghchi sugjeroi se pas një marrëveshjeje fillestare mund të hapeshin bisedime edhe për programin bërthamor iranian.
Megjithatë, qëndrimet e palëve mbeten larg njëra-tjetrës. Trump ka bërë të qartë se nuk do të lejojë Iranin të zotërojë armë bërthamore, ndërsa një zyrtar i lartë iranian ka konfirmuar se Teherani nuk do të bëjë asnjë lëshim lidhur me pasurimin e uraniumit apo largimin e tij nga territori iranian, pavarësisht nga çdo marrëveshje e mundshme.
Reagimi i Trump-it në rrjetet sociale
Pas bërjes publike të refuzimit, Trump nuk u mjaftua vetëm me deklaratat zyrtare. Në rrjetet sociale ai publikoi një fotografi të Ngushticës së Hormuzit, të shoqëruar me mesazhin ironizues "Ngushtica Trump" — një gjest që u interpretua si shenjë e qartë e kursit konfrontues që Uashingtoni synon të mbajë ndaj Teheranit.
Konflikti aktual mes dy vendeve nisi më 28 shkurt me sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit dhe që atëherë ka kaluar nëpër periudha të alternuara armëpushimesh dhe rifillimi të luftimeve. Refuzimi i kësaj marrëveshjeje lë të hapur pyetjen nëse palët do të gjejnë ndonjë rrugë tjetër diplomatike, apo tensionet do të thellohen edhe më tej — zhvillim ky që shqetëson drejtpërdrejt edhe partnerët evropianë të Shqipërisë brenda NATO-s, të cilët ndjekin me vëmendje stabilitetin e Lindjes së Mesme dhe lëvizjen e lirë të naftës botërore.
BurimiKoha
