Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë një valë të re sulmesh ajrore kundër Iranit, pasi forcat iraniane vranë dy ushtarë amerikanë dhe lënë një të zhdukur gjatë një sulmi ndaj një baze ushtarake amerikane në Jordani. Ushtria amerikane njoftoi gjithashtu vdekjen e një ushtari tjetër në Irak të shtunën, gjatë shpërthimit të kontrolluar të një droni iranian të rrëzuar. Numri total i ushtarëve amerikanë të rënë në këtë konflikt ka arritur tashmë në 16 persona, me mbi 430 të plagosur.
Komanda Qendrore amerikane njoftoi se sulmet shënjestruan objekte të Gardës Revolucionare Iraniane, duke përfshirë depo raketash dhe dronësh, sisteme mbikëqyrjeje bregdetare si dhe pozicione të mbrojtjes ajrore. Qëllimi i deklaruar i operacionit ishte dobësimi i kapacitetit të Iranit për të kontrolluar Ngushticën e Hormuzit dhe dënimi i forcave të Gardës Revolucionare.
Irani paralajmëron me 'mësime të paharrueshme'
Teherani reagoi duke raportuar të paktën 50 të vdekur dhe 517 të plagosur si pasojë e sulmeve amerikane. Liderja supreme iraniane, Mojtaba Khamenei, i cili nuk është shfaqur publikisht që nga fillimi i luftës, dërgoi një deklaratë të lexuar në televizionin shtetëror, ku paralajmëroi SHBA-në me 'mësime të paharrueshme' nëse vazhdon sulmet. Ai cilësoi marrëveshjen e armëpushimit të nënshkruar rreth një muaj më parë nga presidenti amerikan Donald Trump si 'të pavlefshme dhe pa fuqi'.
Forcat iraniane hapën gjithashtu zjarr me raketa drejtuar Jordanisë, por ushtria jordaneze tha se arriti të interceptojë disa prej tyre. Jordania, që është aleat kyç i Uashingtonit dhe pret baza të rëndësishme amerikane, aktivizoi sistemet e saj të mbrojtjes ajrore. Edhe Kuvajti, Bahrejni dhe shtete të tjera të Gjirit Persik vendosën në gatishmëri sistemet e tyre mbrojtëse.
Ngushtica e Hormuzit dhe pasojat globale
Në qendër të krizës qëndron Ngushtica e Hormuzit, ku kalon rreth 20 për qind e trafikut detar global. Irani mbyll ngushticën ndaj lundrimit tregtar që nga 28 shkurti, ditë kur SHBA dhe Izraeli nisën sulmet e para vdekjeprurëse ndaj territorit iranian. Teherani këmbëngul se ka të drejtë të vendosë tarifa ndaj anijeve që kalojnë ngushticën, pozicion që nuk pranohet nga komuniteti ndërkombëtar.
Bllokada e ngushticës ka sjellë rritje të ndjeshme të çmimeve të naftës në tregjet botërore, duke i dhënë Iranit levë të rëndësishme negocimi ndaj Uashingtonit. Sulmet amerikane të shtunës prekën edhe impiantin e desalinizimit të Bonjit, duke ndërprerë furnizimin me ujë të pijshëm për rreth 10 mijë njerëz, si dhe tre ura në afërsi të Bandar Abbasit — portit kryesor iranian. Izraeli, nga ana e tij, paralajmëroi se raketa të hedhura drejtuar portit jordanez të Akabës rrezikonin të kalonin kufirin dhe të binin në territorin izraelit, gjë që mund ta tërhiqte atë sërish drejtpërdrejt në luftime. Ministri i Mbrojtjes izraelit deklaroi se vendi është 'i përgatitur si për veprime mbrojtëse, ashtu edhe sulmuese' kundër Teheranit.
BurimiEuronews
