Drafti i ri i reformës territoriale parashikon uljen e numrit të bashkive në Shqipëri nga 61 në 46 njësi vendore. Bashkëkryetari i Komisionit për Reformën Territoriale, Arbian Mazniku, e bëri publik këtë propozim gjatë një konference, duke shpjeguar në detaje kriteret mbi të cilat është ndërtuar ky projekt. Qëllimi i shpallur është forcimi financiar i bashkive dhe përmirësimi i cilësisë së shërbimeve për qytetarët.
Sipas Maznikut, vlerësimi i çdo bashkie është bërë mbi bazën e disa treguesve të matshëm: ngurtësia buxhetore, eficenca e personelit, mbledhja e të ardhurave, dendësia e popullsisë dhe performanca ekonomike e territorit përkatës. Ky kombinim kriteresh synon të identifikojë bashkitë që nuk arrijnë të funksionojnë në mënyrë të qëndrueshme financiarisht dhe administrativisht.
Shifrat që justifikojnë bashkimin
Mazniku paraqiti disa të dhëna konkrete për të ilustruar problemet strukturore të sistemit aktual. Ai shënoi rastin e Kavajës, ku 92% e buxhetit është i angazhuar dhe mbetet vetëm një marzh i vogël i lirë për investime. Gjithashtu, sipas tij, disa bashki kanë deri në 17 herë më shumë punonjës në aparat sesa mesatarja e krahasuar me numrin e banorëve, dhe 10 herë më shumë se sa do të justifikonte popullsia lokale. "Elementi i tretë është efiçenca e stafit — sa punonjës ka një bashki për çdo 1 mijë banorë në territorin e saj. Janë 17 herë më shumë në aparat dhe 10 herë më shumë se banorët", deklaroi ai.
Ndër kriteret e tjera të sipërpërmendura, Mazniku theksoi rëndësinë e indeksit të shpërndarjes gjeografike të banorëve, i cili tregon se si u arrin shërbimi komunal qytetarëve në zona të largëta. Po ashtu, varësia ekonomike e bashkive — pra cila pjesë e territorit gjeneron të ardhura dhe cila mbështetet nga ato — si dhe punësimi formal për çdo 1 mijë banorë, janë tregues që kanë peshuar ndjeshëm në vlerësimin e eficencës së secilës njësi vendore.
Debati politik dhe hapat e ardhshëm
Propozimi prek drejtpërdrejt qindra të punësuar në administratën vendore dhe miliona qytetarë që do të shohin bashkitë e tyre të bashkohen me njësi të tjera fqinje. Ky lloj ristrukturimi nuk është i parë në historinë e administratës shqiptare — reforma e vitit 2015 e uli ndjeshëm numrin e njësive vendore nga 373 në 61 — por çdo ndryshim i ri kërkon konsultim të gjerë dhe miratim parlamentar.
Drafti pritet të kalojë në fazën e konsultimit publik dhe diskutimit parlamentar, ku partitë politike dhe bashkitë e prekura do të kenë mundësi të shprehen. Suksesi i reformës do të varet jo vetëm nga argumente teknike si ato të Maznikut, por edhe nga vullneti politik dhe pranimi nga komunitetet lokale, të cilat shpesh e shohin bashkimin si humbje të identitetit dhe autonomisë vendore.
BurimiOpinion.al
