Kryeministri Edi Rama ka prezantuar zyrtarisht Programin Kombëtar të Strehimit, një reformë të thellë strukturore që synon të ndryshojë qasjen e shtetit ndaj problemit të banimit, me fokus të veçantë tek familjet e reja dhe të rinjtë. Sipas tij, programi është produkt i një pune intensive njëvjeçare dhe ka marrë tashmë formën e draftit ligjor, i cili do të kalojë në konsultim publik para se të dërgohet në Parlament.
"Programi Kombëtar i Strehimit për Shqipërinë 2030 në BE është një moment kur janë pjekur kushtet për të bërë publike piketat kryesore të programit të ri kombëtar të strehimit. Është mishërim i një reforme strukturore shumë të thellë", deklaroi Rama, duke shtuar se synohet të ndryshojë "qasja ndaj kësaj teme të rëndësishme dhe të mprehtë, për shkak të vështirësive që hasin familjet e reja dhe të rinjtë në rrugën e marrjes së një shtëpie".
Gjashtë programet — çfarë parashikojnë
Reforma është e ndarë në gjashtë shtylla kryesore. Programi i parë ka të bëjë me banesat sociale me qira — një skemë ekzistuese, por që do të funksionojë ndryshe: ndërtim i ri, blerje nga tregu privat, përshtatje e objekteve shtetërore ose të konfiskuara, si dhe partneritete publike-private. Programi i dytë parashikon subvencionimin e kredive bankare për blerjen e banesave me kosto të ulët. I treti fokusohet te përmirësimi i kushteve të banesave ekzistuese për grupet vulnerabël dhe ndërhyrje infrastrukturore në zonat informale.
Programi i katërt është zhvillimi i zonave të reja të strehimit, dhe Rama theksoi se nuk do të ndërtohen lagje vetëm për familjet në nevojë: "Nuk duam të ndërtojmë një bllok banimi vetëm për njerëzit në nevojë, por të jetë dinjitoz për të gjitha shtresat. Shumë shpejt do të fillojmë në Tiranë me këtë program të ri." Programi i pestë adreson strehimin e përkohshëm për familjet e prekura nga fatkeqësitë natyrore — përmbytje, zjarre dhe tërmete — duke parashikuar infrastruktura të gatshme për raste emergjence. Programi i gjashtë dhe i fundit është dedikuar banesave të përshtatura posaçërisht për personat me aftësi të kufizuara.
Strehimi, prioritet i "Rilindjes 2.0"
Rama e ka pozicionuar këtë iniciativë si një ndër shtyllat qendrore të axhendës qeverisëse që ai e ka quajtur "Rilindja 2.0". Drafti ligjor pritet të kalojë fazën e konsultimit publik gjatë muajve në vijim, ndërsa miratimi parlamentar do të jetë hapi tjetër vendimtar. Nëse reformë kalon, shteti do të ketë instrumentin ligjor për të ndërhyrë më sistematikisht në tregun e banesave — çështje kjo që ka mbetur prej vitesh pa zgjidhje gjithëpërfshirëse.
Kriza e strehimit është një ndër problemet më të mprehta sociale në Shqipëri, sidomos në Tiranë, ku çmimet e apartamenteve kanë shënuar rritje të vazhdueshme vitet e fundit, duke e bërë blerjen e banesës të paarritshme për shumë familje me të ardhura mesatare e të ulëta. Programi i ri, nëse zbatohet, mund të sjellë ndryshime të ndjeshme për dhjetëra mijëra qytetarë.
BurimiRTSH
