Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë shpallën të enjten një vendim të rëndësishëm: akuzat për krime kundër njerëzimit ndaj katër ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës — Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi — nuk qëndrojnë. Kryesuesi i trupit gjykues, gjyqtari amerikan Charles Smith, shpjegoi se Zyra e Prokurorit të Specializuar dështoi të vërtetojë përtej çdo dyshimi të arsyeshëm elementet thelbësorë të akuzës.
Sipas gjyqtarit Smith, prokuroria nuk mundi të provojë se sulmi i dokumentuar ishte i drejtuar drejtpërdrejt kundër një popullate civile — kusht i domosdoshëm juridik për klasifikimin e veprave si krime kundër njerëzimit. Edhe pse trupi gjykues pranoi se sulmi kishte karakter të përhapur dhe sistematik, mungesa e provave për objektivin civil bëri që e gjithë ndërtesa e akuzave të rrëzohet.
Çfarë vendosi trupi gjykues
Gjatë leximit të aktgjykimit, trupi gjykues u shpreh qartë: "ZPS-ja nuk arriti të provonte se ishin kryer krime kundër njerëzimit, si përndjekja, burgosja, tortura, vrasja e qëllimshme dhe zhdukja me forcë." Ky konstatim mbyll formalisht kapitullin e akuzave për krime kundër njerëzimit në këtë çështje të gjatë dhe të vëzhguar me shumë vëmendje nga opinioni shqiptar dhe ndërkombëtar.
Gjyqtari Smith u kujdes të vizatojë kufijtë e qartë të çështjes: procesi gjyqësor ka të bëjë vetëm me përgjegjësinë individuale të të akuzuarve, jo me luftën çlirimtare të popullit të Kosovës në tërësi. "Kjo çështje nuk ka të bëjë me Kosovën e pavarur. Nuk ka të bëjë me veprimet e forcave ushtarake serbe. Ka të bëjë vetëm me pretendimet për veprimet e kryera nga të akuzuarit. Përgjegjësia është vetëm personale", theksoi Smith gjatë leximit.
Konteksti dhe rëndësia e vendimit
UÇK-ja luftoi nga viti 1998 deri në vitin 1999 kundër agresionit të armatosur serb, i cili solli masakra masive, spastrim etnik dhe dëbimin e qindra mijëra shqiptarëve nga shtëpitë e tyre. Ndërhyrja e NATO-s në pranverën e vitit 1999 i dha fund operacioneve ushtarake serbe dhe hapi rrugën drejt pavarësisë së Kosovës, të shpallur në vitin 2008. Ish-krerët e akuzuar kanë qenë figura qendrore të rezistencës çlirimtare dhe më pas të jetës politike të Kosovës.
Vendimi i sotëm, edhe pse nuk është fundi i të gjithë procesit gjyqësor — pasi akuza të tjera mund të mbeten në fuqi — shënon një moment domethënës. Ai pohon se po ata njerëz që drejtuan çlirimin e Kosovës nuk mund të dënohen sipas standardit ndërkombëtar për krime kundër njerëzimit. Reagimet në Prishtinë dhe Tiranë janë intensive, ndërkohë që familjet e të akuzuarve dhe mbështetësit e tyre e shohin këtë vendim si vërtetim të natyrës çlirimtare të luftës së UÇK-së.
BurimiRTSH
