Presidenti amerikan Donald Trump shpalli hapur të shtunën se Ukraina ka nevojë për një udhëheqës të ri, duke drejtuar gishtin ndaj Volodymyr Zelenskyt për dështimin e negociatave të paqes dhe për rritjen e çmimeve të naftës dizel në Shtetet e Bashkuara. Deklarata u bë para gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë, pak para nisjes së presidentit drejt shtetit të Tennessee.
"Unë sugjeroj që ata të zgjedhin një udhëheqës të ri, i cili mund të arrijë një marrëveshje, sepse ai ka pasur shumë mundësi për të bërë marrëveshje, por për disa arsye nuk i bën kurrë", u shpreh Trump. Sipas tij, Zelenskyy jo vetëm që nuk po bën përpjekje serioze për t'i dhënë fund luftës, por me sulmet ndaj infrastrukturës ruse të naftës po shkakton vështirësi të drejtpërdrejta për fermerët dhe blegtorasit amerikanë.
Marrëveshja e naftës ruse dhe reagimet ndërkombëtare
Konteksti i krizës mes Uashingtonit dhe Kievit lidhet me një marrëveshje të re tregtare ndërmjet SHBA-së dhe Rusisë për furnizimin me karburant dizel. Pas bisedimeve me presidentin rus Vladimir Putin, Trump njoftoi se Rusia do të dërgonte menjëherë mbi 300 mijë tonë dizel në tregjet amerikane dhe globale, ndërsa 500 mijë tonë të tjerë parashikohen për muajin nëntor. Marrëveshja synon të lehtësojë krizën e çmimeve të karburantit, e cila është intensifikuar që nga fundi i shkurtit, pas nisjes së operacioneve të përbashkëta amerikano-izraelite kundër Iranit.
Zelenskyy e kundërshtoi ashpër këtë vendim, duke e cilësuar atë "dhuratë për Putinin" dhe duke paralajmëruar se nuk do të sjellë as paqe dhe as përfitime për botën e qytetëruar. "Lejimi i Rusisë për të shitur produkte të naftës është investim në një luftë që duhet të përfundojë, jo të zgjatet. Ajo që nevojitet është ulje reale dhe reciproke e tensioneve", deklaroi presidenti ukrainas. Edhe zyrtarë të lartë evropianë kanë ngritur shqetësime të ngjashme, duke paralajmëruar se marrëveshja mund të financojë drejtpërdrejt makinën e luftës ruse.
Kremlinit i "pëlqejnë" komentet e Trumpit
Deklaratat e presidentit amerikan gjeti jehonë të menjëhershme në Moskë. Kirill Dmitriev, i dërguari special i Kremlinit për bashkëpunimin ekonomik dhe negociatori kryesor i Putinit, i cilësoi fjalët e Trumpit si "ikonike dhe historike". Dmitriev shkroi në rrjetin X se "Trump u bashkohet shumë të tjerëve që besojnë se Ukraina ka nevojë për udhëheqje të përqendruar te paqja, e jo te nxitja e luftës". Mbështetja e hapur e Kremlinit ndaj qëndrimit të Trumpit ka shkaktuar shqetësim të thellë në kryeqytetet perëndimore.
Ndërkohë, Trump ka rikujtuar se e kishte paralajmëruar më parë Zelenskyyn të mos sulmonte rafineritë dhe infrastrukturën kritike të naftës ruse, duke i premtuar se kjo do të përkeqësonte mungesën globale të karburantit. "E çfarë bën ai? Shkon dhe i godet", tha presidenti amerikan me ton të ashpër. Situata ndodh në një moment delikat politik për Trumpin: sondazhet tregojnë se miratimi publik i tij ka rënë ndjeshëm gjatë mandatit të dytë, me 71 për qind të të rriturve amerikanë që shprehen kundër mënyrës si ai po e menaxhon çështjen e Iranit. Kriza ukrainase, e ndërthurur tani edhe me atë energjetike, po testohet si sfida e radhës për politikën e jashtme të Uashingtonit.
BurimiTelegrafi
