Në qytetin serb të Vrnjaçka Banjës janë shfaqur pankarta me mesazhe të theksuara nacionaliste, pikërisht në trevjetorin e sulmit të armatosur në Banjskë të Zveçanit. Ky sulm, që ndodhi më 24 shtator 2023, la të vrarë policin e Kosovës, Afrim Bunjaku, dhe shënon një moment kyç në historinë e sigurisë së Kosovës post-luftës.
Pankartat e shfaqura në Vrnjaçka Banja, të shkruara në alfabetin cirilik, përmbajnë mesazhe që lidhen me mitin serb të Kosovës. Njëra prej tyre shpall: "Tokësorja është për një mbretëri të vogël, ndërsa qiellorja përgjithmonë." Ky varg, i lidhur me traditën mitologjike serbe dhe figurën e Princit Lazar, interpreton sakrificën dhe vdekjen në luftë si një rrugë drejt "mbretërisë qiellore", duke theksuar thellësinë e ndjenjave nacionaliste.
Rasti i Banjskës dhe interpretime kontradiktore
Sulmi i 24 shtatorit 2023 filloi kur një grup i armatosur serbësh bllokoi një rrugë në Banjskë dhe hapi zjarr ndaj Policisë së Kosovës. Gjatë përleshjes, përveç policit Bunjaku, u vranë edhe tre pjesëtarë të grupit të armatosur serb: Stefan Nedeljkoviq, Igor Milenkoviq dhe Bojan Mijailoviq. Milan Radoiçiq, ish-nënkryetar i Listës Serbe, mori përgjegjësinë për organizimin e sulmit, ndërsa autoritetet e Kosovës e akuzojnë atë për udhëheqjen e grupit të armatosur.
Prokuroria Speciale e Kosovës e ka trajtuar rastin si një akt terrorist, duke çuar në dënimin e tre prej 42 të akuzuarve në prill të vitit 2026. Blagoje Spasojeviq dhe Vladimir Toliq u dënuan me burgim të përjetshëm, ndërsa Dushan Maksimoviq me 30 vjet burgim. Në anën tjetër, në Serbi, narrativat publike i kanë paraqitur të vrarët në Banjskë si "luftëtarë" të rënë për "lirinë e Kosovës dhe lirinë e Serbisë", një deklaratë e bërë edhe nga ish-ministri serb i Mbrojtjes, Millosh Vuçeviq, pas sulmit.
Përkujtimet dhe e ardhmja
Ndërsa në Serbi vazhdon glorifikimi i të vrarëve dhe shfaqja e mesazheve nacionaliste, në Kosovë trevjetori i sulmit shënohet me përkujtimin e heroit Afrim Bunjaku. Në Banjskë janë planifikuar aktivitete përkujtimore, përfshirë vendosjen e gurthemelit për një obelisk në nderim të policit të vrarë. Këto ngjarje theksojnë ndarjen e thellë në interpretimin e ngjarjeve të Banjskës, ku njëra palë e sheh atë si akt terrorizmi dhe tjetra si një akt heroizmi për kauzën kombëtare.
Kjo situatë vijon të ushqejë tensione dhe demonstron sfidat e vazhdueshme në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duke theksuar nevojën për qasje të drejtë dhe të paanshme ndaj historisë dhe viktimave të konflikteve.
BurimiTelegrafi
