Shqipëria ka ndërmarrë hapin e parë konkret drejt braktisjes së lekut dhe adoptimit të euros si monedhë kombëtare. Projektligji i ri "Për Bankën e Shqipërisë", i dërguar për konsultim publik, mbart për herë të parë në historinë e legjislacionit shqiptar një kapitull të dedikuar ekskluzivisht funksionimit të institucionit qendror bankar pas integrimit të vendit në Eurozonë. Ky zhvillim vjen pikërisht në javën kur Shqipëria mbyll tri kapitujt e parë të negociatave me Bashkimin Evropian.
Sipas dokumentit, në çastin kur euro do të shpallet monedhë zyrtare e Republikës së Shqipërisë, leku do të pushojë së ekzistuari si njësi monetare kombëtare. Kjo nënkupton një transformim të thellë jo vetëm të sistemit financiar, por edhe të jetës së përditshme të çdo qytetari shqiptar.
Banka e Shqipërisë, rol i ri në kuadrin evropian
Projektligji parashikon që Banka e Shqipërisë do të marrë përsipër detyra të reja të lidhura drejtpërdrejt me menaxhimin e monedhës evropiane. Institucioni do të mbajë përgjegjësinë për hedhjen në qarkullim dhe tërheqjen e kartëmonedhave e monedhave metalike euro, duke vepruar në përputhje me rregulloret e Bashkimit Evropian dhe direktivat e Bankës Qendrore Evropiane.
Një detaj i rëndësishëm i projektligjit ka të bëjë me identitetin kombëtar: Banka e Shqipërisë do të ketë të drejtën të zgjedhë dizajnin e anës kombëtare të monedhave metalike euro të emetuara nga vendi, ashtu siç bën çdo shtet anëtar i Eurozonës. Kjo praktikë u mundëson vendeve të stampojnë simbole kombëtare — figura historike, monumente apo emblema kombëtare — në monedhën e përbashkët evropiane.
Rruga e gjatë drejt BE-së dhe Eurozonës
Kalimi në euro nuk është i afërt në kohë, pasi Shqipëria sapo ka mbyllur tri kapitujt e parë negociues me BE-në, ndërsa i kanë mbetur akoma 30 të tjerë. Anëtarësimi i plotë në Bashkimin Evropian është kusht paraprak për hyrjen në Eurozonë, dhe ky proces pritet të zgjasë disa vite. Megjithatë, fakti që legjislacioni shqiptar po hartohet tashmë me sytë nga Eurozona tregon vullnetin politik të Tiranës për t'u integruar plotësisht në arkitekturën financiare të bllokut evropian.
Shembulli i Bullgarisë, e cila zyrtarisht kaloi në euro vitin e kaluar pas dekadash si shtet anëtar i BE-së, tregon se edhe pas anëtarësimit rruga drejt Eurozonës kërkon plotësimin e kritereve strikte të konvergjencës ekonomike. Për Shqipërinë, pra, adoptimi i euros mbetet perspektivë afatmesme, por hapat ligjorë të ndërmarra sot janë themelet mbi të cilat do të ndërtohet ai tranzicion.
BurimiKoha
