Bruksel — Ndërkohë që Shqipëria dhe Mali i Zi shpejtojnë ritmin e tyre drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, vendet anëtare të bllokut janë të ndara nëse Serbia duhet të marrë hapa të rinj përpara në procesin e integrimit, pa ofruar ndonjë rezultat të prekshëm e të verifikueshëm. Pyetja mbetet e hapur edhe brenda institucioneve të Brukselit.
Sipas informacioneve të siguruara nga Brukseli, debati në korridoret e BE-së intensifikohet pikërisht në një moment kur procesi i zgjerimit po merr vrull të ri. Shqipëria ka konsoliduar progresin e saj reformues, ndërsa Mali i Zi konsiderohet kandidati më i avancuar mes vendeve të Ballkanit Perëndimor. Të dyja këto vende janë duke negociuar aktivisht kapitujt e integrimit dhe po marrin mbështetje gjithnjë e më të madhe brenda strukturave të Komisionit Evropian.
Serbia nën presion të shtuar nga partnerët evropianë
Serbia, nga ana tjetër, vijon të jetë objekt shqetësimi për shumë kryeqytete evropiane. Mungesa e reformave të konsoliduara në fushën e shtetit të së drejtës, liria e mediave dhe bashkëpunimi me mekanizmat ndërkombëtarë paraqiten si pengesat kryesore. Brukseli ka theksuar vazhdimisht se avancimi në procesin e anëtarësimit kërkon jo vetëm deklarata politike, por ndryshime reale e të matshme në funksionimin e institucioneve.
Presidenti serb Aleksandar Vučić ka mbajtur qëndrim ambiguz ndaj integrimit evropian vitet e fundit, duke kultivuar njëkohësisht lidhje të ngushta me Moskën dhe Pekinin, gjë që ka shtuar mosbesimin tek partnerët perëndimorë. Brenda BE-së, një sërë vendesh anëtare vlerëson se Beogradit nuk duhet t'i ofrohen lëshime pa rezultate konkrete, veçanërisht sa i përket normalizimit të marrëdhënieve me Kosovën — shtet i pavarur dhe sovran i njohur nga mbi njëqind vende të botës.
Kosova dhe normalizimi, kushti i pazëvendësueshëm
Normalizimi i marrëdhënieve me Kosovën mbetet kusht qendror që Beogradi nuk mund ta injorojë nëse aspiron seriozisht anëtarësimin në BE. Dialogu Kosovë-Serbi, i lehtësuar nga Brukseli, ka qenë i ngadaltë dhe shpesh i bllokuar nga veprimet destabilizuese të Beogradit ndaj Kosovës. Ky impas vazhdon të pengojë progresin e Serbisë në raport me standardet e vendosura nga blloku.
Në këtë kontekst, Shqipëria dhe Mali i Zi paraqiten si shembuj pozitivë të angazhimit të sinqertë me procesin e integrimit — reforma pas reforme, kapitull pas kapitulli. Suksesi i tyre pritet të shërbejë si argument i fuqishëm për të treguar se zgjerimi i BE-së funksionon kur vullneti politik dhe reformat e brendshme bashkëveprojnë. Hapat e ardhshëm për Serbinë do të varen kryesisht nga gatishmëria e Beogradit për të dhënë rezultate reale, dhe jo vetëm premtime të rishikuara.
