Uashingtoni ka hartuar një propozim të ri diplomatik për zgjidhjen e konfliktit në Ukrainë, të cilin i dërguari i posaçëm i Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff, pritet ta paraqesë drejtpërdrejt te presidenti rus Vladimir Putin gjatë një takimi të planifikuar në Shën Petersburg. Dokumenti është ngritur mbi bazën e konsultimeve mes SHBA-së, Kievit dhe partnerëve evropianë, ndërsa Uashingtoni flet për një "afrim të ndjeshëm" midis palëve, edhe pse Moska ende nuk ka dhënë dakordësinë e saj.
Propozimi amerikan mori formë gjatë takimeve të zhvilluara në kryeqytetin norvegjez të Oslos, ku u mblodhën presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, Witkoff, kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre, presidenti finlandez Alexander Stubb, si dhe përfaqësues të lartë të Bashkimit Evropian dhe NATO-s. Pala ukrainase paraqiti ide të reja që, sipas zyrtarëve amerikanë, ndihmuan konkretisht në afrimin e qëndrimeve midis palëve të përfshira. Në diskutimet e takimit pritet të marrë pjesë në distancë edhe Jared Kushner, këshilltar i afërt i presidentit Donald Trump.
Dy shtylla kryesore të planit
Edhe pse përmbajtja e plotë e planit mbetet e pazbuluar, burime diplomatike bëjnë të ditur se ai ndërtohet mbi dy shtylla themelore. E para lidhet me Ukrainën dhe përfshin ruajtjen e sovranitetit të vendit, ofrimin e garancive të besueshme të sigurisë, rrugën drejt integrimit evropian dhe mbështetjen për rindërtimin ekonomik pas luftës. E dyta ka të bëjë me Rusinë dhe synon përcaktimin e kushteve për një paqe të qëndrueshme, duke përfshirë edhe arkitekturën e re të sigurisë në kontinent dhe mundësitë e bashkëpunimit ekonomik pas ndërprerjes së armiqësive.
Një nga pikat e diskutuara është edhe pezullimi reciprok i sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike. Administrata Trump ka kërkuar që Ukraina të ndalojë sulmet ndaj rafinerive ruse të naftës, ndërsa Zelensky ka shprehur gatishmëri për ta shqyrtuar këtë opsion, me kushtin që edhe Rusia të bëjë të njëjtën gjë ndaj objekteve energjetike ukrainase. Nuk është ende e qartë nëse kjo masë do të jetë pjesë e marrëveshjes apo do të shërbejë si hap paraprak për ulje tensionesh.
Zelensky propozon takim trepalësh, Moska hesht
Presidenti ukrainas ka hedhur idenë e organizimit të një takimi të drejtpërdrejtë trepalësh mes tij, Trump dhe Putin, me qëllim kapërcimin e pengesave që ende bllokojnë çdo marrëveshje. Deri tani, Moska nuk i ka dhënë një përgjigje pozitive kësaj iniciative. Një zyrtar amerikan i ka cilësuar bisedat me Zelenskyn si "shumë produktive", duke theksuar se ekziston tashmë një afrim i dukshëm mes Uashingtonit, Kievit dhe aleatëve perëndimorë. Nga ana tjetër, Zelensky ka falënderuar SHBA-në për rivendosjen e shkëmbimit të informacioneve të paralajmërimit të hershëm për sulmet raketore ruse.
Takimi i Witkoff me Putinin zhvillohet në një moment kur presioni diplomatik amerikan ndaj Moskës po shtohet ndjeshëm. Trump ka deklaruar se beson se Rusia është e interesuar për një marrëveshje, duke u bërë thirrje njëkohësisht të dyja palëve të shfrytëzojnë mundësinë historike për t'i dhënë fund një konflikti që ka lënë dhjetëra mijëra viktima dhe ka tronditur stabilitetin e të gjithë kontinentit europian. Për Shqipërinë dhe Kosovën, si anëtare ose partnerë të ngushtë të NATO-s dhe BE-së, çdo zhvillim drejt paqes në Ukrainë ka rëndësi të drejtpërdrejtë për sigurinë rajonale dhe stabilitetin ekonomik.
BurimiRTSH
