Kryeministri Edi Rama hodhi nga Forumi i Cernobbios, në Itali, një propozim konkret për të rimodeluar procesin e zgjerimit të Bashkimit Europian. Sipas tij, Shqipëria dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor nuk duhet të presin anëtarësimin e plotë për të përfituar nga BE-ja — integrimi duhet të ndodhë hap pas hapi, duke filluar nga ato që ai i quan "pjesa reale" e Europës.
"Integrimi gradual është mënyra e vetme për të na futur brenda dhe për ta nisur nga pjesa reale: tregu i përbashkët, të qenit pjesë e Europës së universiteteve, shkëmbimeve, të të gjithë elementëve shumë të rëndësishëm, para se të mendojmë për pjesën tjetër", deklaroi Rama para auditorit të forumit italian.
Veto dhe tryeza europiane
Kryeministri u shfaq realist lidhur me perspektivën e anëtarësimit me të drejta të plota, duke përfshirë të drejtën e vetos. "Nuk besoj se 2027-a do të na presë lumturisht me kompetencën tonë të vetos. Nuk besoj se disa kryeqytete do të kenë aftësinë t'i thonë publikut: 'Do ta marrim Shqipërinë me kompetencën e vetos'", tha ai. Megjithatë, Rama argumentoi se mungesa e vetos nuk duhet të jetë pengesë për të marrë pjesë në vendimmarrje. "Nuk na duhet kompetenca e vetos për t'u ulur rreth tryezës. Imagjinoni të kesh edhe 7 të marrë të tjerë të ulur rreth asaj tryeze — do të ishte më mirë për Europën dhe për ne", shtoi ai, duke shkaktuar të qeshura në sallë.
Me humor karakteristik, Rama u referua vendeve kandidate — duke përfshirë Ukrainën — si "7 fëmijët e Ursulës", në një aludim ndaj presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen. "7 fëmijët e Ursulës duhet të përmbushin çdo kriter, duhet të ndjekin rregullat për çdo kapitull dhe duhet t'i bëjnë ballë të gjithë procesit neurotik të makinerisë prej 35 mijë grash e burrash, që është makineria më burokratike që ka krijuar njerëzimi", tha kryeministri.
Modeli: anëtarësim i pjesshëm për çdo kapitull të mbyllur
Thelbi i propozimit të Ramës qëndron në ndryshimin e logjikës aktuale të negociatave. Në vend të vendimit final politik pas mbylljes së të gjitha kapitujve, ai kërkon që çdo kapitull i përmbyllur të sjellë automatikisht të drejta konkrete në atë fushë. "Çdo kapitull që përmbyllin i bën anëtarë brenda suazës së atij kapitulli. Nëse mbyll kapitullin për shkencën, për atë bëhesh anëtar dhe ke të njëjtat të drejta", shpjegoi ai.
Kryeministri e ilustroi idenë me një metaforë familjare: vendet kandidate duhet të jenë "rreth tryezës" si fëmijë të shtëpisë europiane — të dëgjojnë "babanë dhe nënën, Francën dhe Gjermaninë, pastaj tezen Itali dhe të tjerët" — por jo të qëndrojnë jashtë derës deri sa të plotësohet çdo kusht. Kjo qasje, sipas Ramës, do t'i jepte procesit të zgjerimit një dinamikë të re dhe do të bënte integrimin të prekshëm për qytetarët, jo thjesht një premtim të largët politik.
Propozimi i kryeministrit shqiptar vjen në një moment kur debati për të ardhmen e zgjerimit europian është intensifikuar, sidomos pas fillimit të procesit të negociatave me Ukrainën dhe presionit të shtuar për reforma brenda vetë BE-së. Shqipëria, si vend kandidat, mbetet ndër ato me ecuritë më të qëndrueshme në rajon, por afati konkret i anëtarësimit vazhdon të mbetet i papërcaktuar.
BurimiEuro news Albania
