Dy enklavat spanjolle në Afrikën e Veriut, Ceuta dhe Melilja, po bëhen sërish vatër e një krize migratore me tendencë përshkallëzimi. Mijëra persona nga Maroku dhe vende afrikane po tentojnë të kalojnë kufirin drejt territorit evropian, duke i ekspozuar jetët e tyre ndaj rreziqeve serioze. Organizata Ndërkombëtare për Migracionin ka ngritur alarmin, duke vënë në dukje se sistemi pritës në rajon mund të kapërcehet shpejt, duke shkaktuar emergjencë humanitare.
Kufiri i ndezur: tentativa, pengesa dhe historia e dhimbshme
Emigrantët që synojnë Ceutën — të njohur me termin arab "harragas", që do të thotë "ata që e djegin kufirin" — kalojnë murin elektrik kufitar ose notojnë nëpër ujërat e ngushta që ndajnë qytetet marokene Fnideq dhe Belyounech nga territori spanjoll. Grupet organizohen me kujdes për të shpërndarë vëmendjen e Gardës Civile spanjolle. Ky fenomen nuk është i ri: daton të paktën që nga viti 2005, kur grupet e para arritën të thyejnë barrierën kufitare.
Episodet më dramatike kanë lënë gjurmë të thella. Në vitin 2021, brenda dy ditësh rreth 8 mijë persona hynë papritur në Ceuta, duke krijuar tensione diplomatike mes Madridit dhe Rabatit — Maroku u akuzua se kishte lehtësuar qëllimisht kontrollin kufitar si reagim ndaj vendimit spanjoll për të trajtuar mjekërisht liderin e Frontit Polisario. Kurse në vitin 2022, në Melilja, rreth 2 mijë emigrantë — kryesisht nga Sudani, Sudani i Jugut dhe Çadi — u përpoqën të hynin me forcë. Amnesty International e quajti atë ngjarje "masakra e Meliljes": të paktën 37 emigrantë humbën jetën, dy anëtarë të forcave të sigurisë vdiqën dhe rreth 77 persona u zhdukën. Raportet dokumentuan përdorim të forcës nga ana e autoriteteve të të dy vendeve.
IOM: edhe disa mijëra mbërritje mund ta thyejnë sistemin
Deri më 26 korrik, rreth 2 900 persona kanë hyrë në Ceuta duke ardhur nga Maroku — që përfaqëson rreth 18% të totalit të mbërritjeve të regjistruara në Spanjë gjatë së njëjtës periudhë, të cilat arrijnë në afro 10 900 persona (pa llogaritur Ishujt Kanarie). Qendra e Qëndrimit të Përkohshëm në Ceuta ka kapacitet prej vetëm rreth 500 personave, duke e bërë situatën shumë të brishtë.
Flavio Di Giacomo, zëdhënës i IOM, ka shprehur shqetësim të hapur: "Situata të tilla janë shfaqur edhe më parë dhe kanë tendencë të përsëriten në mënyrë ciklike". Ai ka theksuar se shkaku i dimensionit të kufizuar gjeografik të Ceutës, edhe disa mijëra mbërritje të reja mund të krijojnë presion të papërballueshëm mbi strukturat ekzistuese, duke çuar në kolaps organizativ dhe krizë humanitare.
Megjithatë, në shkallën e gjerë evropiane, shifrat nuk konsiderohen emergjencë numerike: mbërritjet me rrugë detare në Evropë gjatë vitit aktual janë ulur me rreth 40% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sipas të dhënave të IOM. Spanja dhe Maroku kanë marrëveshje për kthimin e emigrantëve të kapur gjatë tentativës, por ata që arrijnë të vendosen brenda kufirit spanjoll hyjnë automatikisht në procedurat e azilit. Kriza vazhdon të testojë kufijtë e kapacitetit institucional të Evropës.
BurimiJava News
