Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka ngritur aktakuzë në mungesë ndaj 35 ish-zyrtarëve dhe komandantëve të lartë të forcave shtetërore serbe, të cilët akuzohen për krime të rënda lufte ndaj popullatës civile gjatë sulmit të 5, 6 dhe 7 marsit 1998 mbi lagjen Jasharaj në Prekaz të Skenderajt. Dokumenti i datës 4 shtator 2026 cilësohet si njëri ndër aktet akuzuese më të detajuara të ngritura ndonjëherë lidhur me ngjarjet tragjike të atyre ditëve.
Aktakuza i ngarkon të pandehurit me përgjegjësi penale për planifikimin, organizimin dhe drejtimin e një operacioni të kombinuar ushtarako-policor që, sipas Prokurorisë, çoi në vrasjen e civilëve të pambrojtur — mes tyre fëmijë, gra e të moshuar — marrjen peng dhe torturimin e tyre, si dhe shkatërrimin e plotë të infrastrukturës civile në lagje.
Operacion i planifikuar me muaj — jo përleshjeje e rastësishme
Sipas aktakuzës, sulmi nuk ishte rezultat i një ndeshje të papritur, por produkt i një plani të hartuar prej muajsh. Që nga fillimi i vitit 1998, lagjja Jasharaj ishte vënë nën survejim të pandërprerë 24-orësh nga kamerat e instaluara në rezervuarin e ujit të Fabrikës së Municionit në Skenderaj. Ky monitorim drejtohej nga Njësia për Operacione Speciale nën komandën e Milorad Ulemekut, të njohur me nofkën "Legia", i cili ishte i pranishëm fizikisht në kompleks.
Më 3 dhe 4 mars 1998, u intensifikua dislokimi i forcave dhe i armëve të rënda: tanke, mjete të blinduara me mitraloza të kalibrave të ndryshëm, minahedhës, armë kundërajrore dhe armëve të tjera të ardhura nga Mitrovica. Brenda kompleksit të fabrikës u themelua Shtabi Operativ — i quajtur "Villa" nga të pandehurit — nën drejtimin e Goran Radosavljevićit, nofka "Guri". Mbi të gjithë këtë strukturë qëndronin dy shtabe eprorë: Shtabi Ndërsektorial i Ministrisë së Brendshme të Serbisë, i drejtuar nga Jovica Stanišić dhe zëvendësi i tij Vlastimir Đorđević, si dhe Shtabi për Kosovën nën Sreten Lukićin. Forcat e rrethimit formuan atë që aktakuza e quan "rrethim i hekurt" — duke bllokuar çdo hyrje dhe dalje nga fshati.
Vrasja e fëmijëve dhe civilëve — dëshmia e Besarta Jasharit
Sulmi filloi në mëngjesin e 5 marsit 1998, rreth orës 06:00, pa asnjë paralajmërim. Artileria e rëndë, tanket dhe mjetet e blinduara hapën zjarr nga drejtimi i fabrikës dhe pozicionet e tjera. Prokuroria argumenton se forcat serbe ishin plotësisht të vetëdijshme për praninë e civilëve, por nuk bënë asnjë dallim mes tyre dhe objektivave ushtarake. Në kuzhinën e shtëpisë së Halit Jasharit u vranë tetë persona, mes tyre fëmijët Blerim Jashari 5 vjeç, Bujar Jashari 10 vjeç, Avdullah Jashari 15 vjeç dhe Hanife Jashari 17 vjeçe.
Në ditën e tretë të sulmit, tanket qëlluan drejtpërdrejt mbi dhomën ku kishte gjetur strehë familja e Shaban Jasharit. Goditjet e njëpasnjëshme morën jetën e fëmijëve Igballe, Valdete, Igball, Lirije, Afete dhe Selvete Jashari. Më pas, dy anëtarë të forcave speciale hodhën granata dore dhe hapën zjarr automatik, duke vrarë Blerinën 7 vjeçe, Kushtrimin 13 vjeç dhe Hidajete Jasharin. Besarta Jashari, sipas aktakuzës, ishte e vetmja e mbijetuar — u kap dhe u mbajt e izoluar brenda kompleksit të fabrikës deri në mbrëmje.
Përveç vrasjeve, dhjetëra civilë u morën peng dhe u torturuan në stacionet policore të Skenderajt dhe Mitrovicës. Mes të kapur ishte edhe një foshnjë dy muajshe. Lagjja u shkatërrua sistematikisht — shtëpitë u granatuan, u dogjën dhe u rrënuan. Prokuroria Speciale argumenton se veprimet e të gjithë të pandehurve përbëjnë shkelje të rënda të së drejtës ndërkombëtare humanitare dhe bien ndesh me nenin 3 të përbashkët të Konventave të Gjenevës. Ngritja e kësaj aktakuze shënon një hap të rëndësishëm drejt drejtësisë për familjet e viktimave dhe për popullin e Kosovës.
BurimiGazeta Expres
