Komisionerja Europiane për Zgjerim, Marta Kos, vendosi të anulojë vizitën e saj zyrtare në Serbi, pasi qeveria e Beogradit organizoi nderime shtetërore për Ratko Mlladiçin — ish-komandant ushtarak i dënuar ndërkombëtarisht për gjenocid dhe krime kundër njerëzimit. Vendimi erdhi pas lajmit se një avion qeveritar serb transportoi trupin e Mlladiçit nga Haga drejt Beogradit, ku u përgatitën ceremoni mortore me pjesëmarrje të gjerë publike.
Kos shprehu qëndrimin e saj me shumë qartësi përmes rrjetit social X, duke e cilësuar sjelljen e autoriteteve serbe si krejt të papajtueshme me rrugën europiane. "Lëvdimi që rrethon vdekjen e tij është i papajtueshëm me vlerat mbi të cilat është ndërtuar rruga drejt BE-së. Kjo rrugë kërkon përballje me të kaluarën, pajtim të vërtetë dhe respektim të viktimave të krimeve të luftës", shkroi ajo.
Vlerat europiane "nuk janë të negociueshme"
Komisionerja europiane nënvizoi se themelet mbi të cilat ngrihet perspektiva e integrimit nuk mund të komprometohen nga asnjë shtet kandidat. "Vlerat që mbështesin të ardhmen tonë të përbashkët europiane nuk janë të negociueshme", shtoi Kos, duke i dhënë kështu anulimit të vizitës një dimension të qartë politik — një sinjal paralajmërues drejtuar Beogradit.
Ratko Mlladiç, i njohur gjerësisht si "kasapi i Bosnjës", u dënua nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë me burgim të përjetshëm për gjenocid — ndër të tjera për masakrën e Srebrenicës, ku u vranë mbi 8.000 burra dhe djem boshnjakë — si dhe për krime kundër njerëzimit dhe krime të shumta lufte të kryera gjatë periudhës 1992–1995. Ai ndërroi jetë rreth një javë më parë, në moshën 84-vjeçare, ndërsa qëndronte në paraburgim në Hagë nën autoritetin e Kombeve të Bashkuara.
Reagim i ashpër ndaj glorifikimit të kriminalit
Vendimi i Kos nuk mbeti i izoluar — ai pasqyron një shqetësim të rëndë të Brukselit ndaj tendencave të Serbisë për të rehabilituar ose lartësuar figurat e dënuara nga drejtësia ndërkombëtare. Glorifikimi i Mlladiçit nga shteti serb bie ndesh me kushtet themelore të procesit të anëtarësimit në BE, i cili kërkon jo vetëm reforma institucionale, por edhe njohje të plotë dhe publike të krimeve të luftës.
Për Shqipërinë dhe Kosovën, ky zhvillim ka rëndësi të drejtpërdrejtë: ai tregon se BE-ja është e gatshme të reagojë konkretisht ndaj tentativave të Beogradit për të rishkruar historinë e luftërave të viteve '90 — luftëra gjatë të cilave popullata shqiptare e Kosovës u godit nga i njëjti aparat ushtarak e politik serb. Anulimi i vizitës nga Kos dërgon mesazhin se rruga drejt Europës kërkon ndershmëri historike, jo kult të kriminalëve të luftës.
BurimiRTSH
