Komisioni Evropian ka konfirmuar se Kosova ka dorëzuar raportin për zbatimin e reformave të parashikuara në kuadër të Planit të Rritjes. Dorëzimi u bë në momentin e fundit, dhe tani institucioni evropian do të shqyrtojë dokumentin bashkë me raportet e vendeve të tjera, për të vlerësuar shkallën e përmbushjes së kushteve dhe për të llogaritur shumën që mund t'i transferohet Kosovës.
Ky është raportimi i parë formal që Kosova kryen në kuadër të këtij mekanizmi. Deri tani, vendi kishte përfituar vetëm nga paratë e parafinancimit, pa kaluar nëpër procesin e raportimit mbi reformat e realizuara.
Ngërçi politik — pengesë për përmbushjen e reformave
Pavarësisht dorëzimit të raportit, të dyja palët — si Bashkimi Evropian ashtu edhe Qeveria e Kosovës — pranojnë hapur se një numër i konsiderueshëm reformash nuk janë realizuar. Shkaku kryesor ka qenë mungesa e institucioneve të plota dhe funksionale, sidomos e Kuvendit, disa vendime të të cilit ishin kusht i domosdoshëm për të plotësuar kriteret e caktuara. BE-ja ka kërkuar vazhdimisht që Kosova të kapërcejë ngërçin politik, të garantojë qeverisje të qëndrueshme dhe të avancojë njëkohësisht edhe axhendën e integrimit evropian.
Plani i Rritjes ka vënë në dispozicion të Kosovës mbi 800 milionë euro, por afati për shfrytëzimin e tyre skadon në vitin 2027. Disa termine tashmë kanë kaluar pa u plotësuar, gjë që do të thotë se Kosova do të humbasë një pjesë të fondeve. Shuma e saktë e humbjes mbetet e panjohur deri sa Komisioni Evropian të përfundojë analizën e raportit të dorëzuar.
Çfarë vjen më pas?
Pas shqyrtimit të raportit, Komisioni Evropian do të përcaktojë se cilat kushte janë plotësuar dhe do të njoftojë mbi transfertat financiare të mundshme. Ky proces prek drejtpërdrejt kapacitetin e Kosovës për të financuar reforma strukturore, investime publike dhe projekte zhvillimore të lidhura me standarded evropiane.
Situata shërben si paralajmërim i qartë: vonesa institucionale dhe kriza politike kanë kosto të drejtpërdrejta ekonomike. Miliarda euroja të destinuara për zhvillimin e Kosovës mund të mbeten të papërdorura nëse vendi nuk arrin të ndërtojë qeverisje funksionale dhe të qëndrueshme në afatin e mbetur deri në fund të vitit 2027.
BurimiKoha
