Fermerët në Maqedoninë e Veriut po ndeshin vështirësi gjithnjë e në rritje, ndërkohë që kostot e prodhimit bujqësor po shënojnë rritje të ndjeshme, ndërkohë që çmimet e produkteve të shitura mbeten dukshëm prapa. Enti Shtetëror i Statistikave ka publikuar të dhënat për muajin shtator 2026, duke nxjerrë në pah një hendek shqetësues mes shpenzimeve dhe të ardhurave në sektorin bujqësor.
Sipas raportit për indekset e çmimeve në bujqësi, inputet bujqësore — mjetet, lëndët djegëse dhe materialet e nevojshme për prodhim — u shtrenjtuan me 8.8 përqind krahasuar me të njëjtin muaj të vitit 2025. Karburantet shquhen si faktori me rritjen më dramatike, duke shënuar një kërcim prej 21.7 përqind në hapësirën e një viti. Kjo barrë shtesë rëndon direkt mbi fermerët, të cilët mbështeten fuqimisht te lëndët djegëse për punimin e tokës, transportin dhe grumbullimin e të korrave.
Çmimet e shitjes nuk mbajnë ritmin
Ndërkohë që kostot rriten, të ardhurat nga shitja e prodhimeve bujqësore kanë shfaqur vetëm një rritje modeste prej 2.3 përqind. Ky diferencë mes dy treguesve paraqet një kërcënim real për qëndrueshmërinë financiare të ekonomive familjare rurale. Kulturat industriale shënuan rritjen më të lartë të çmimeve të shitjes, me 18.9 përqind, ndërkohë që perimet u shtrenjtuan me 8.2 përqind, patatet me 6.5 përqind dhe verërat me 3.9 përqind.
Nga ana tjetër, disa kategori regjistruan rënie çmimesh: drithërat dhe orizi zbritën me 2.2 përqind, kulturat blegtorale me 3.5 përqind, ndërkohë që frutat dhe rrushi shënuan ulje prej 1.8 përqind. Në sektorin e blegtorisë, kafshët për therje u shtrenjtuan me 7.4 përqind, por produktet blegtorale në përgjithësi — si qumështi dhe vezët — shënuan rënie të çmimeve me 7.6 përqind, duke i lënë blegtorët pa mbulesë të kostos.
Pasoja për sektorin dhe politikat bujqësore
Situata pasqyron një tendencë të shqetësuese në të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor: inflacioni i inputeve bujqësore po rritet me ritme shumëfish më të shpejta se çmimet që fermerët marrin për produktet e tyre. Ky hendek rrezikon të çojë në braktisje të tokave bujqësore, ulje të prodhimit vendor dhe rritje të varësisë nga importet e ushqimit.
Edhe shqiptarët e Maqedonisë së Veriut, të cilët zënë pjesë të konsiderueshme të popullsisë rurale dhe janë tradicionalisht të lidhur me bujqësinë dhe blegtorinë, preken drejtpërdrejt nga kjo valë rritjeje kostosh. Autoritetet do të duhet të shqyrtojnë masa mbështetëse konkrete — si subvencione karburanti apo programe të reja bujqësore — nëse synojnë të ruajnë vitalitetin e këtij sektori jetik.
BurimiAlbeu
