Imazhe të publikuara nga Presidenca e Lituanisë kanë nxjerrë në dritë një dhuratë të papritur që presidenti turk Recep Tayyip Erdogan u bëri udhëheqësve të NATO-s në përfundim të samitit të Ankarasë. Çdo kryetar shteti apo qeverie mori nga një revole të gdhendur me emrin e tij personal, bashkë me gjashtë fishekë dhe një dokument zyrtar që përjashton armën nga rregulloret e kontrollit të eksportit.
Videot e reja, të cilat u bënë publike pas samitit, tregojnë kutitë elegante me armët e personalizuara. Dhurimi ka ngjallur reagime të ndryshme në mesin e aleatëve perëndimorë, duke u bërë njëri ndër momentet më të diskutuara të takimit të nivelit të lartë të aleancës.
Dhuratë simbolike apo mesazh diplomatik?
Gesti i Erdoganit është komentuar gjerësisht në kryeqytetet europiane, duke shtuar pyetje mbi kuptimin simbolik të dhurimit të një arme luftarake në kontekstin e një takimi diplomatik. Shënimi i bashkëngjitur, që shpjegon përjashtimin nga kontrolli i eksportit, tregon se dhuratat janë trajtuar me kujdes juridik nga ana turke, duke shmangur çdo komplikim me legjislacionin ndërkombëtar.
Liderët e NATO-s — ndër të cilët edhe kryeministri shqiptar Edi Rama, si kreu i shtetit anëtar të aleancës — morën pjesë në samitin e Ankarasë, ku u diskutuan çështjet kyçe të sigurisë kolektive, mbështetja për Ukrainën dhe rritja e shpenzimeve ushtarake të vendeve anëtare. Shqipëria, si shtet anëtar i NATO-s që nga viti 2009, ndjek me interes të veçantë zhvillimet brenda aleancës, sidomos kur ato prekin marrëdhëniet mes vendeve mike.
Reagimet e udhëheqësve
Disa liderë europianë kanë shprehur habinë e tyre ndaj natyrës së pazakontë të dhuratës, ndërkohë që të tjerë kanë preferuar të mos komentojnë publikisht. Qeveria turke nuk ka dhënë asnjë sqarim zyrtar mbi kuptimin specifik të gjestin, duke e lënë të hapur interpretimin diplomatik.
Samiti i Ankarasë u mbajt në një moment vendimtar për aleancën, teksa lufta në Ukrainë vazhdon dhe vendet anëtare debatojnë për angazhimet e ardhshme kolektive. Dhurimi i revoleve nga presidenti turk, pavarësisht nga qëllimi i tij, do të mbetet pa dyshim ndër episodet më të paharruara të këtij takimi historik të NATO-s.
