Sezoni i korrjes ka nisur prej dy javësh në rajonin e Pollogut, por gëzimi i bereqetit të mirë këtë vit është errësuar nga një realitet ekonomik i ashpër. Gruri po blihet me vetëm 10 denarë kilogrami, ndërkohë që shpenzimet e plehrave artificiale dhe të punimit të tokës i kapin 150 euro për dekar — një ekuacion që i lë bujqit thellësisht në humbje.
Fermerët e zonës shprehen me revoltë të hapur. Njëri prej tyre e ka ilustruar krizën me një krahasim të thjeshtë por grotesk: vlera e tre kilogramëve grurë të pastër sot nuk arrin të paguajë as çmimin e një kafeje. "Çmimi 10 denarë. Një kafe, 3 kile grurë. Pa një kafe mos e ha bukën. Më poshtë s'ka ku shkon", u shpreh ai. Sipas llogarive të tij, 1.000 kilogramë grurë — rendimenti i një dekari të mirë — sjellin rreth 150 euro, pikërisht aq sa ka kushtuar vetëm lërimi i asaj toke.
Kombajnat punojnë me humbje, ara rrezikojnë të mbeten të pambjella
Vështirësia nuk prek vetëm prodhuesit, por edhe ata që operojnë me makineritë bujqësore. Fitim Idrizi, operator kombajne, tregon se punon çdo ditë duke e ditur se numrat nuk dalin. "Me 10 denarë edhe ashtu siç e kanë lënë, s'ka llogari hiç. 20 euro kombajna, 20 euro lërimi, veç nafta — ama tash çfarë me bë, arat duhet me i korrë", tha Idrizi, duke shtuar se sezona pritet të zgjasë edhe një javë tjetër.
Mungesa e subvencioneve shtetërore e thellëson edhe më tej krizën. Bujqit theksojnë se nga institucionet nuk kanë marrë as mbështetje financiare, as vizita në terren për të vlerësuar gjendjen reale. "Subvencionet s'i japin. Edhe hala duan të shohin a ka bereqet", ankohet njëri prej fermerëve, duke nënvizuar se pavarësisht se toka ka prodhuar, matematika mbetet negative.
Frika se vitin e ardhshëm arat do të mbeten të pambjella
Situata e vështirë e këtij viti rrezikon të ketë pasoja afatgjata për bujqësinë e rajonit. Fermerët paralajmërojnë hapur se nëse çmimet e grumbullimit nuk rriten dhe mbështetja institucionale nuk materializohet, shumë ara të Pollogut mund të mbeten të pambjella sezonin e ardhshëm. "Me të vërtetë hiç. Nën zero jemi", tha njëri prej tyre, duke përmbledhur me pak fjalë krizën që po kalojnë qindra familje bujqish të rajonit.
Situata e bujqve shqiptarë të Pollogut pasqyron një problem më të gjerë që prek bujqësinë në Maqedoninë e Veriut — mungesën e një politike të qartë çmimesh dhe mbrojtjes së prodhuesve vendas përballë tregut të lirë dhe importeve të lira. Pa ndërhyrje konkrete nga ana e shtetit, zhvlerësimi i punës bujqësore rrezikon të vazhdojë dhe të thellojë varfërinë rurale.
