Rendimenti mesatar i bonove të thesarit me afat 12-mujor ka arritur nivelin më të lartë që nga dy vitet e fundit, duke shënuar 2.89% në ankandin e zhvilluar këtë javë — nga 2.83% sa ishte në ankandin paraardhës. Të dhënat e publikuara nga Banka e Shqipërisë tregojnë një tendencë rritëse që ka marrë karakter të qëndrueshëm gjatë gjysmës së dytë të vitit.
Ankandi u shënua gjithashtu nga një rënie e ndjeshme e kërkesës. Ministria e Financave kishte planifikuar të mblidhte 8.5 miliardë lekë, por kërkesat e paraqitura nga investitorët nuk kaluan 8.44 miliardë lekë, duke lënë shumën e synuar të paplotësuar. Pabarazia në raportin mes ofertës dhe kërkesës është vlerësuar si një ndër faktorët kryesorë që ushqen presionin rritës mbi normat e rendimentit.
Huamarrja qeveritare rritet ndjeshëm në fund të vitit
Sipas kalendarit të huamarrjes të publikuar nga Ministria e Financave, tremujori i fundit i vitit parashikon një rritje të konsiderueshme të financimit në tregun e brendshëm. Shuma e programuar — duke përfshirë edhe rifinancimet e instrumenteve që arrijnë maturimin — arrin vlerën e 87 miliardë lekëve. Kjo shifër është 9.4% më e lartë se plani i tremujorit të tretë dhe rreth 34% mbi atë të periudhës së njëjtë të vitit të kaluar.
Pasi zbriten afërsisht 42 miliardë lekë të instrumenteve që maturojnë gjatë kësaj periudhe, huamarrja neto e qeverisë për tremujorin e katërt vlerësohet në rreth 45 miliardë lekë — një shumë që praktikisht barazohet me të gjithë huamarrjen vjetore neto të parashikuar në planin e plotë vjetor.
Banka e Shqipërisë nën presion, por qëndron me normën bazë në 2.5%
Rritja e normave të rendimentit ka nisur kryesisht si korrektim pas rënies historike të marzheve poshtë normës bazë të interesit, rënie e cila kishte prekur fundin e tremujorit të parë. Faktorë si shtimi i inflacionit dhe tensionet gjeopolitike në Lindjen e Mesme — që kanë nxitur pritshmëri për shtrëngim monetar global — kanë ushqyer më tej këtë tendencë.
Megjithatë, Banka e Shqipërisë ka ruajtur deri tani normën bazë të interesit në 2.5%, duke argumentuar qëndrimin e saj me forcimin e lekut, me natyrën shtrënguese të politikës fiskale dhe me vlerësimet se goditja inflacioniste do të jetë e natyrës afatshkurtër. Pas mbledhjes së fundit të Këshillit Mbikëqyrës, megjithatë, u theksua se shtimi i presioneve inflacioniste dhe rreziqet në rritje po forcojnë premisat e një ndërhyrjeje shtrënguese monetare në të ardhmen — ndërhyrje që do të varet nga të dhënat e reja mbi inflacionin, balanca e presioneve dhe ecuria e kursit të këmbimit.
Zhvillimi i tregut të bonove të thesarit mbetet tregues i rëndësishëm i kostos me të cilën qeveria shqiptare financon shpenzimet e saj. Rritja e normave të rendimentit, nëse vazhdon, do të nënkuptojë kosto më të lartë huamarrjeje dhe presion të shtuar mbi buxhetin e shtetit në periudhën afatmesme.
BurimiMonitor
