Komisioni Evropian ka lëshuar një paralajmërim të prerë ndaj Serbisë: varrimi me nderime shtetërore dhe ushtarake i Ratko Mlladiçit — të dënuarit për gjenocid, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit — do të ketë pasoja direkte mbi rrjedhën e bisedimeve të Beogradit për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Deklarata erdhi të martën nga Guillaume Mercier, zëdhënësi i Komisionit Evropian për zgjerimin, në kuadër të një konference për shtyp.
"Diskutimet mbi Grupin 3 janë duke u zhvilluar aktualisht me shtetet anëtare. Dhe, për këtë diskutim duhet të merren parasysh zhvillimet e fundit politike që i kemi parë", u shpreh Mercier, duke lënë të kuptohet qartë se ceremonia e varrimit në Beograd ka ndikuar drejtpërsëdrejti në vlerësimin e Brukselit.
Pesë vjet bllokadë dhe një goditje e re
Serbia nuk ka hapur asnjë kapitull të ri negociatash që nga dhjetori i vitit 2021. Shkaku fillestar ishte refuzimi i Beogradit për të vendosur sanksione ndaj Rusisë pas agresionit të saj ndaj Ukrainës — një kusht themelor i politikës së jashtme të BE-së. Më vonë, dobësia e sundimit të ligjit brenda vendit shtoi dyshimet e disa shteteve anëtare. Tani, incidenti me Mlladiçin i fut korriku i Komisionit Evropian — kur ai kishte vlerësuar teknikisht Serbinë si të gatshme për hapjen e Grupit 3 — në një situatë krejtësisht të re.
Mlladiçi ndërroi jetë më 27 gusht në Hagë, ku vuante dënimin me burgim të përjetshëm. Ai ishte shpallur fajtor në qershor 2021 për gjenocidin e Srebrenicës — masakrën e rreth 8.000 boshnjakëve në verën e vitit 1995, të kryer në një zonë të mbrojtur nga OKB-ja — si dhe për krime të tjera të luftës dhe krime kundër njerëzimit gjatë luftërave të ish-Jugosllavisë. Varrosja e tij të hënën në Beograd, me ceremoni shtetërore dhe praninë e zyrtarëve të lartë serbë, provokoi dënime të menjëhershme nga bashkësia ndërkombëtare.
Von der Leyen dhe Costa: "Tronditëse"
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, reaguan me një deklaratë të përbashkët. Skenat e varrimit i quajtën "tronditëse" dhe shtuan se "prania e disa zyrtarëve të lartë serbë në varrim është thellësisht dëshpëruese", sepse dëshmon pamundësinë e Beogradit për t'u përballur me kapitullin e errët të historisë së saj të vonshme. Të dy liderët nënvizuan se qëndrimi serb "është në kundërshtim me vlerat mbi të cilat bazohet rruga e Serbisë drejt Bashkimit Evropian".
Ndërkohë, von der Leyen pritet të nisë turneun e saj të rregullt vjetor në vendet e Ballkanit Perëndimor. Nuk ka konfirmim zyrtar nëse Serbia do të jetë pjesë e itinerarit të saj, gjë që në vetvete flet vëllime mbi tensionin aktual mes Brukselit dhe Beogradit. Për Prishtinën dhe kryeqytetet shqipfolëse të rajonit, zhvillimi i fundit shihet si konfirmim se Beogradi vazhdon t'i kundërvihë vlerave evropiane — çka, sipas shumë analistëve, e largon Serbinë nga integrimi dhe e izulon më tej në skenën ndërkombëtare.
BurimiEuro news Albania
