Komisioni Evropian ka paraqitur një dokument të ri strategjik për zgjerimin e Bashkimit Evropian, në të cilin Shqipëria renditet ndër vendet kandidate më të përparuara në negociata. Dokumenti parashikon hartimin e udhërrëfyesve konkretë për secilin nga këta kandidatë, bazuar rreptësisht në merita dhe vijimësi reformash.
"Duke u mbështetur në përvojën e zgjerimeve të mëparshme, Komisioni do të propozojë, në Komunikatën e Zgjerimit të vitit 2026, harta treguese të rrugës që ofrojnë një ecuri për hapat e ardhshëm në procesin e anëtarësimit të vendeve më të avancuara në negociata: Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën, me kusht që ato të ruajnë ritmin e reformave," thuhet në dokumentin zyrtar të Komisionit.
Përfitime konkrete para anëtarësimit
Strategjia e re sjell një risi të rëndësishme: qytetarët dhe bizneset shqiptare nuk do të presin datën e anëtarësimit për të ndier ndikimin e integrimit evropian. Nëpërmjet mekanizmit të "integrimit gradual", Shqipëria ka tashmë hyrje në Zonën Teknike të Pagesave në Euro (SEPA), që mundëson transaksione ndërkufitare më të shpejta dhe me kosto më të ulët. Njëkohësisht, po avancon procesi i heqjes së tarifave të roamingut me vendet e BE-së.
"Shqipëria, Moldavia, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia kanë nisur pjesëmarrjen në skemat SEPA, duke mundësuar pagesa ndërkufitare më efikase në euro. Procesi nuk zëvendëson, por plotëson dhe përforcon agjendën e anëtarësimit, duke ndërtuar kapacitete administrative dhe besim të ndërsjellë," nënvizon raporti i Komisionit.
Shteti i së drejtës, kusht i pazëvendësueshëm
Përparimi drejt anëtarësimit mbetet i lidhur pazgjidhmërisht me kapitujt e "Themeloreve" — reforma në sistemin e drejtësisë, lufta e vendosur kundër korrupsionit dhe garantimi i të drejtave themelore të njeriut. BE-ja do të intensifikojë mekanizmat e monitorimit edhe pas momentit të pranimit zyrtar, duke siguruar qëndrueshmëri të reformave në afat të gjatë.
"Përgatitja për anëtarësim kërkon më shumë se thjesht përafrim ligjor; institucionet duhet të funksionojnë në mënyrë efektive në praktikë dhe reformat duhet të jenë të qëndrueshme. Monitorimi, stimujt dhe zbatimi do të përbëjnë një kornizë të vazhdueshme që shtrihet edhe përtej momentit të anëtarësimit," theksohet në dokument.
Për të mbrojtur integritetin e bllokut pas pranimit të anëtarëve të rinj, Komisioni Evropian propozon gjithashtu klauzola të rrepta mbrojtëse në traktatet e ardhshme të anëtarësimit. Në rastet kur një shtet anëtar i ri do të shfaqte devijime serioze nga standardet demokratike dhe të shtetit të së drejtës, masat e parashikuara mund të arrijnë deri në pezullimin e përkohshëm të të drejtës së votës në Këshill të BE-së. Ky sinjal i fortë nga Brukseli konfirmon se rruga e Shqipërisë drejt BE-së është e hapur, por kërkon reforma të vazhdueshme dhe të matshme.
BurimiRTSH
