Ambasadori i Shteteve të Bashkuara pranë NATO-s, Matthew Whitaker, ka dërguar një mesazh të qartë nga forumet ndërkombëtare të mbrojtjes: Amerika nuk e braktis Aleancën Atlantike, por kërkon që NATO të ndryshojë dhe të përshtatet me sfidat e reja të sigurisë globale. Deklarata erdhi gjatë pjesëmarrjes së tij në Samitin e Mbrojtjes dhe Hapësirës të Euronews 2026, ku u trajtuan çështje të gatishmërisë ushtarake, qëndrueshmërisë dhe konkurrencës strategjike në shkallë ndërkombëtare.
Whitaker shpërndau deklaratën e tij zyrtare në rrjetet sociale, duke theksuar se qëndrimi amerikan është i palëkundur sa i përket nenit të pestë të NATO-s dhe mbrojtjes kolektive. "Mesazhi im ishte i qartë: Shtetet e Bashkuara mbeten plotësisht të përkushtuara ndaj mbrojtjes kolektive të NATO-s. Por NATO duhet të përshtatet", shkroi ambasadori amerikan.
Thirrja e Shtëpisë së Bardhë: Investime dhe forcë
Whitaker bëri të ditur se presidenti amerikan po i kërkon Aleancës të orientohet drejt tre shtyllave kryesore: rritjes së investimeve në mbrojtje, forcimit të kapaciteteve operacionale dhe ndjekjes së parimit "paqe përmes forcës". Ky parim, i rikthyer me forcë në diskursin e politikës së jashtme amerikane, nënkupton se siguria e qëndrueshme garantohet vetëm nga një fuqi ushtarake e besueshme dhe e gatshme.
Samiti i Mbrojtjes dhe Hapësirës u shërbeu si platformë kryesore liderëve dhe diplomatëve të mbrojtjes nga i gjithë blloku perëndimor për të vlerësuar gjendjen aktuale të sigurisë, veçanërisht në kontekstin e luftës në Ukrainë dhe tensioneve të shtuara gjeopolitike në Evropë dhe Azi.
Rëndësia për Shqipërinë dhe Kosovën
Deklarata e Whitaker ka peshë të veçantë për Shqipërinë, anëtare e NATO-s që nga viti 2009, dhe për Kosovën, vend që aspiran anëtarësimin në strukturat euro-atlantike. Çdo rivendosje e angazhimit amerikan ndaj Aleancës dhe çdo thirrje për rritje të kapaciteteve ushtarake ka ndikim të drejtpërdrejtë në arkitekturën e sigurisë rajonale të Ballkanit Perëndimor.
Thirrja për reforma brenda NATO-s nuk është e re — ajo pasqyron një debat të gjerë që ka vijuar prej vitesh lidhur me ndarjen e barrës financiare mes anëtarëve. Shumica e vendeve aleate tashmë janë angazhuar të arrijnë objektivin e shpenzimeve prej 2% të prodhimit të brendshëm bruto për mbrojtje, ndërsa Shtetet e Bashkuara shtyjnë për synime akoma më ambicioze. Toni i Whitaker konfirmon se Washington-i do të vazhdojë të ushtrojë presion diplomatik mbi aleatët për të shpejtuar këtë proces.
Shiko edhe
BurimiGazeta Expres
