E mërkura shënon një nga momentet më të rëndësishme në historinë e pasluftës së Kosovës: Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të shpallin aktgjykimin ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi, 58 vjeç, dhe tre komandantëve të tjerë të lartë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Shpallja e vendimit pritet të nisë në orën 10:00, dhe qytete të ndryshme në Kosovë kanë vendosur ekrane të mëdha për ta ndjekur ngjarjen live.
Prokurorët po kërkojnë dënime deri në 45 vjet burgim, duke i akuzuar të katër të pandehurit për persekutim, vrasje, torturë dhe zhdukje të dhunshme të shqiptarëve dhe serbëve të Kosovës gjatë kryengritjes çlirimtare të viteve 1998–1999. Thaçi dhe komandantët e tjerë i kanë mohuar kategorikisht të gjitha akuzat, ndërsa mbrojtja e tyre ka kërkuar shpalljen e tyre të pafajshëm, duke argumentuar se nuk ekziston asnjë provë që ta lidhë drejtpërdrejt Thaçin me krimet e pretenduara apo që të vërtetojë se ai ushtronte kontroll mbi komandantët e tjerë të UÇK-së.
Ditën e shtunë, mijëra qytetarë u mblodhën në Prishtinë duke kërkuar lirimin e të akuzuarve. "Për ne, Hashim Thaçi është hero i Kosovës, luftëtar i lirisë. Ai duhet të kthehet në Kosovë", tha Mentor Plakaj, banor i kryeqytetit. Thaçi ka shërbyer si kryeministër i Kosovës nga viti 2008 deri në vitin 2014 dhe si president nga viti 2016 deri në vitin 2020.
Pasoja politike brenda dhe jashtë Kosovës
Analistët politikë paralajmërojnë se ky aktgjykim do të ketë jehonë të gjerë. Agon Maliqi, bashkëpunëtor i lartë në Qendrën për Europën të Atlantic Council, e cilësoi verdiktin "ngjarje tektonike". Sipas tij, nëse Thaçi shpallet i pafajshëm, kjo mund të rrisë ndikimin e partisë së tij opozitare pro-perëndimore dhe të forcojë bashkëpunimin e Kosovës me Perëndimin. Nëse shpallet fajtor, Kosova rrezikon të largohet edhe më tej nga aleatët perëndimorë, prirje kjo që tashmë është vënë re nën kryeministrin Albin Kurti.
Maliqi vuri në dukje gjithashtu rrezikun e tensioneve ndëretnike brenda vendit: "Emocionet do të jenë të forta dhe forcat radikale, përfshirë aktorët e jashtëm, mund të kenë interes t'i nxisin tensionet." Ai shtoi se verdikti mund të ndikojë edhe në perspektivat afatgjata për paqe me Serbinë, në varësi të reagimit të Beogradit.
Tribunali i papëlqyer, por me pasoja ndërkombëtare
Dhomat e Specializuara të Kosovës, të themeluar në vitin 2015 nën presion ndërkombëtar, mbeten thellësisht jopopullore në opinionin publik kosovar. Procesi u kritikua edhe për faktin se shumë dëshmitarë të prokurorisë dëshmuan me dyer të mbyllura, për shkak të rrezikut të frikësimit — çka shtoi mosbesimin e qytetarëve ndaj institucionit.
Rezultati i procesit prek drejtpërdrejt edhe marrëdhëniet e Prishtinës me Uashingtonin dhe Brukselin. Edhe në rast të pafajësisë, Thaçi nuk pritet të lirohet menjëherë, pasi prokurorët kanë kërkuar ndaj tij gjashtë vjet burgim në një çështje të veçantë lidhur me ndërhyrje të pretenduar te dëshmitarët — akuza të cilat ai i mohon gjithashtu. Kosova, e cila e fitoi pavarësinë me shumicë etnike shqiptare nga Serbia në vitin 2008, shikon sot një nga vendimet gjyqësore me rëndësinë më të madhe politike që nga shpallja e pavarësisë.
BurimiGazeta Expres
